AVRUPA’DA LİDER

Türkiye’nin hem hafif ticari araç hem de otobüs üretiminde Avrupa’da en yüksek üretim hacmine sahip ülke olduğunu belirten Eroldu, hafif ticari araçta dünya sıralamasında dokuzuncu sırada yer alındığını ve bunun küresel ölçekte önemli bir kapasiteye işaret ettiğini ifade etti. Bu verilerin aynı zamanda Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ne kadar entegre olduğunun da göstergesi olduğunu söyledi. Avrupa pazarında daralma yaşandığını hatırlatan Eroldu, hafif ticari araç pazarının yüzde 8,8 küçülmesine rağmen Türkiye’nin bu pazara yaptığı ihracatı artırdığını belirtti. Kamyon pazarında Türkiye’nin Avrupa’da dördüncü, otobüs pazarında ise beşinci sırada olduğunu ifade eden Eroldu, birçok segmentte ilk beş içinde yer almanın Türkiye ekonomisinin Avrupa’daki güçlü konumunu gösterdiğini söyledi. Ancak Avrupa’daki daralmanın ekonomik yavaşlamaya işaret ettiğini de ekledi.

YERLİLİK ORANI ARTTI

Yılın ilk çeyreğinde Türkiye’de toplam üretimin yüzde 7 gerilediğini hatırlatan Eroldu, bu düşüşte bazı firmaların yeni yatırımlar nedeniyle üretimi geçici olarak azaltmasının etkili olduğunu belirtti. Bazı üyelerde artış görülürken, bazılarında üretim ve ihracatta düşüş yaşandığını ifade etti. Buna karşın otomobil pazarının Avrupa ile paralel bir seyir izlediğini söyledi. İhracat adetlerinde düşüş yaşansa da toplam ihracat değerinin yüzde 3 arttığını belirten Eroldu, otomotiv sektörünün Türkiye ihracatındaki lider konumunu koruduğunu vurguladı. Türkiye’de tüketicilerin otomobili bir yatırım aracı olarak görmesi nedeniyle ekonomik dalgalanmalarda talebin Batı Avrupa’ya kıyasla daha dirençli kaldığını ifade etti. Bu nedenle nisan ayında showroomların hareketli olduğunu, mart ayının da kötü geçmediğini belirtti. Yerlilik oranının geçen yılın aynı dönemine göre 4 puan artarak yüzde 36’ya çıktığını söyleyen Eroldu, yeni yatırımların devreye girmesiyle birlikte yüzde 60 seviyesindeki kapasite kullanım oranının daha da yükseleceğini öngördüklerini dile getirdi.

“SINIRLI BİR DARALMA ÖNGÖRÜYORUZ”

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında otomotiv alanında bir sorun beklemediklerini belirten Eroldu, Avrupalı markaların Türkiye’de önemli paya sahip olduğunu ve üretim açısından tamamlayıcı bir yapı bulunduğunu ifade etti. Türkiye’nin ihracatında yüzde 40 oranında komponent payı olduğunu da sözlerine ekledi. Eroldu, İsrail-İran geriliminin etkisiyle Türkiye için tahminlerde aşağı yönlü revizyona gittiklerini belirterek, ihracat beklentisinin yüzde 4, toplam üretim beklentisinin ise yüzde 2 düşürüldüğünü ifade etti. Türkiye pazarında da 2025’e kıyasla sınırlı bir daralma öngördüklerini sözlerine ekledi.

2025 yılı içinde bu nedenle anlaşmazlığa dönüşen dosya sayısının 600 bine ulaştığı ifade ediliyor.

4 aşamalı reform devrede

Yazıda aktarıldığına göre SEDDK’nın başlattığı hasar reformu dört ana aşamadan oluşuyor:

-Hasar tespiti yapacak eksperlerin merkezi sistem üzerinden “akıllı atama” ile belirlenmesi

-Değer kaybı tazminatına standart getirilmesi

-Eksperlerin, talep olmasa bile değer kaybı hesaplamasını rapora eklemesi

-Hasar aracılığı faaliyetlerinin sınırlandırılması

İlk üç aşamanın uygulamaya alındığı, son aşamanın ise kısa süre içinde devreye gireceği belirtiliyor.

“Hasar aracılığına sınırlama geliyor”

Davut Menteş’in açıklamalarına yer veren Doğan, son aşamayla birlikte hasar aracılığı faaliyetlerinin büyük ölçüde ortadan kaldırılacağını aktarıyor. Kurallara uymayanlara karşı adli süreçlerin de başlatılacağı ifade ediliyor.

Hedef: Uyuşmazlıkları 100 binin altına düşürmek

Yazıya göre reformun hedefi, değer kaybı kaynaklı uyuşmazlıkları ciddi ölçüde azaltmak. 600 bin seviyesindeki dosya sayısının yıl sonunda yarıya, sonraki yıl ise 100 binin altına düşürülmesi planlanıyor.

“Vatandaşın cebi etkileniyor”

Doğan’ın aktardığına göre Menteş, düzenlemelere yönelik eleştirilere de yanıt vererek, hasar aracılarının kazadan hemen sonra vatandaşları “sigorta ödemez” şeklinde yönlendirmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Bu durumun hem sigorta şirketlerine hem de dolaylı olarak sigortalılara mali yük getirdiğini ifade etti.

Belirli araç gruplarında ek artış

Yeni düzenlemede taksi, minibüs (sürücü dâhil 10–17 koltuk), otobüs (18–30 koltuk) ve otobüs (31 ve üzeri koltuk) gruplarında söz konusu orana ek olarak %2 ilave artış uygulanacağı belirtildi.

Yürürlük tarihi

Genelgenin 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren geçerli olacağı, yayım tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiği bildirildi.

Düzenlemeyi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütecek.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayınlanan genelge şöyle;

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: 9/4/2026

2023/31 SAYILI KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNE İLİŞKİN GENELGEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR GENELGE (2026/8)

Madde 1- 14/12/2023 tarihli ve 2023/31 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Primlerine İlişkin Genelgenin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 1- 14/7/2007 tarih ve 26582 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin geçici 11 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2026 yılı Nisan ayında araç grubu ve kullanım türüne göre uygulanan azami primler, 2026 yılı Mayıs ayı için %0,50 artırılarak uygulanır. Taksi, minibüs (sürücü dâhil 10-17 koltuk), otobüs (sürücü dâhil 18-30 koltuk) ve otobüs (sürücü dâhil 31 ve üstü koltuk) araç gruplarında söz konusu orana %2 ilave edilir."

Madde 2- Bu Genelge 1/5/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 3- Bu Genelge hükümlerini Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

ABD pazarında ise teslimatlar yüzde 20,5 düşüş gösterdi. Bu gerilemede yüksek gümrük tarifeleri ve düzenleyici değişikliklerin elektrikli araçlara olan talebi olumsuz etkilemesi önemli rol oynadı.

Volkswagen’in satıştan sorumlu yöneticisi Marco Schubert, “2026’nın ilk çeyreği yine oldukça zorlu ekonomik ve jeopolitik şartlar altında geçti” ifadelerini kullandı. Schubert ayrıca, küresel otomotiv pazarında genel bir daralma yaşandığını da belirtti.

GENİŞ KAPSAMLI DESTEK

Açıklamada, Ford Trucks’ın Avrupa’daki büyümesini desteklemeyi amaçlayan yatırım planlarına yönelik teşvik sürecinde gelinen aşamaya değinilerek, fizibilite çalışmaları, sözleşme görüşmeleri ve onay süreçleri henüz devam eden projeler kapsamında başvurunun yapıldığı ifade edildi. Bu projelerin; Euro-7 emisyon standartlarına uyum, sıfır emisyonlu araç üretimi ve Avrupa Birliği Doğrudan Görüş Düzenlemesi’ne uygun kabin dönüşümünü içerdiği belirtildi. Başvurunun, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylandığı ve şirkete proje bazlı devlet yardımı verilmesinin uygun görüldüğü bildirildi.

Destek kapsamındaki toplam tutarın 31 milyar 389 milyon lira olduğu belirtilirken, bu teşvikin 2031 yılı sonuna kadar söz konusu yatırımların gerçekleştirilmesini ve yaklaşık 500 kişilik ek istihdam sağlanmasını kapsadığı aktarıldı.

Ayrıca yatırımların; pazarın gelişimi, teknolojik dönüşümün ilerleyişi ve altyapı hazırlıklarına bağlı olarak 2026 yılı ve sonrasında aşamalı şekilde hayata geçirilmesinin planlandığı ifade edildi. Öte yandan, projelere ilişkin çalışmaların sürdüğü ve öngörülen yatırımların tamamı için henüz nihai kararın verilmediği de vurgulandı.

ENERJİ ARZI TEHDİT ALTINDA

Orta Doğu’daki çatışmalar enerji arzını ciddi biçimde tehdit ederken, yükselen fiyatların küresel enflasyonu artırma ve ekonomik büyümeyi yavaşlatma riski taşıdığı değerlendiriliyor. Fiziksel arzın daralma ihtimali nedeniyle rafineriler ve yatırımcılar, hızlı teslim edilebilecek ham petrol kargolarına erişmek için yoğun bir rekabet içine girmiş durumda.

ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada söz konusu adımın son derece etkili olacağını ifade ederken, Tahran’dan gelebilecek olası bir karşı hamleye karşı misilleme tehdidini yineledi. The Wall Street Journal’ın haberine göre Washington yönetimi, ablukanın yanı sıra sınırlı askeri operasyonları yeniden başlatma seçeneğini de masada tutuyor. Eski Suudi Arabistan’ın ABD Büyükelçisi Michael Ratney, gelişmelerin büyük bir risk ve belirsizlik yarattığını belirtti. Ratney, Çin’e petrol taşıyan gemilerin durumuna dikkat çekerek, ABD Donanması’nın bu gemileri de kapsayıp kapsamayacağının China ile ilişkiler açısından kritik olabileceğini vurguladı.

ÇÖZÜM BULMAK ZORLAŞIYOR

Basra Körfezi’ni dünya piyasalarına bağlayan Hürmüz Boğazı, Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana fiilen kapalı sayılıyor. İran yönetimi ise bazı gemilerden ücret alarak ve geçişleri azaltarak bu stratejik hattaki kontrolünü artırdı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi Orta Doğu Programı Direktörü Mona Yacoubian ise ABD’nin abluka planını oldukça iddialı ancak sorunu çözmekten uzak bir girişim olarak değerlendirdi. Yacoubian’a göre İran, petrol ihracatının tehlikeye girmesi halinde Husiler üzerinden Bab el-Mendeb Boğazı’ndan geçen gemileri hedef alabilir. Mart sonunda çatışmalara dahil olan Husilerin, deniz taşımacılığını aksatma kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor.

Öte yandan savaşın başlamasından bu yana Suudi Arabistan, ülke içi boru hatlarıyla Yanbu Limanı’na daha fazla petrol sevk ederek Kızıldeniz üzerinden yapılan akışı artırdı. Pazar günü Riyad yönetimi, İran saldırılarının ardından Doğu-Batı boru hattının tam kapasiteye ulaştığını ve Manifa sahasında üretimin yeniden başladığını açıkladı.

ÜRETİM VE İHRACATTA DÜŞÜŞ, TİCARİ ARAÇLARDA ARTIŞ

Ocak-mart döneminde ticari araç grubunda üretim artış gösterdi. Bu kapsamda, toplam ticari araç üretimi yüzde 14, ağır ticari araç üretimi yüzde 20 ve hafif ticari araç üretimi yüzde 13 oranında yükseldi. Aynı dönemde otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 60 olarak gerçekleşti. Araç gruplarına göre kapasite kullanım oranları ise hafif araçlarda yüzde 62, kamyon grubunda yüzde 57, otobüs ve midibüs grubunda yüzde 69, traktörde ise yüzde 28 oldu.

Yılın ilk üç ayında toplam 215 bin 323 adet otomotiv ihracatı yapıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15’lik bir düşüşe işaret etti. Söz konusu dönemde otomobil ihracatı yüzde 29 azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 5 oranında arttı. Traktör ihracatı ise yüzde 12 artışla 2 bin 835 adet olarak gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde otomotiv sanayisi, yüzde 18 pay ile sektörel ihracat sıralamasında ilk sırada yer aldı. Bu dönemde toplam otomotiv ihracatı, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 9,9 milyar dolara ulaştı.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verileri, aynı dönemde ana sanayi ihracatının yüzde 3, tedarik sanayi ihracatının ise yüzde 4 arttığını ortaya koydu. İlk çeyrekte toplam otomotiv pazarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 daralarak 274 bin 346 olarak gerçekleşti. Otomobil pazarı da yüzde 6 düşüşle 210 bin 688 adet seviyesinde kaydedildi.

Ticari araç pazarında ise farklı bir tablo görüldü. Toplam ticari araç pazarı yüzde 3, hafif ticari araç pazarı yüzde 4 büyürken, ağır ticari araç pazarı yüzde 6 oranında küçüldü. Bu dönemde otomobil satışlarında yerli araçların payı yüzde 36 olurken, hafif ticari araç pazarında bu oran yüzde 23 olarak gerçekleşti.

ÜRETİM SAHALARINDA SON DURUM

Açıklamada ayrıca, günlük yaklaşık 300 bin varillik üretim kaybına neden olan Manifa petrol sahasındaki sorunların giderildiği ifade edildi. Khurais sahasında ise üretimin yeniden tam kapasiteye çıkarılması için çalışmaların devam ettiği belirtildi.

ENERJİ ARZINDA GÜVEN MESAJI

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, yaşanan hızlı toparlanmanın ülkenin enerji altyapısının dayanıklılığını ve kriz yönetimi kapasitesini ortaya koyduğunu vurguladı. Açıklamada, bu gelişmenin hem yerel hem de küresel piyasalarda enerji arzının güvenilirliğini artırdığı ve küresel ekonomiye katkı sağladığı ifade edildi.

TÜRKİYE’DE AKARYAKIT FİYATLARI NASIL ETKİLENECEK?

Uzmanlara göre, Suudi Arabistan’daki petrol akışının yeniden normale dönmesi küresel arz endişelerini azaltabileceği için fiyatlar üzerinde dengeleyici bir etki yaratabilir. Ancak Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının bu gelişmeden nasıl etkileneceği; döviz kuru, küresel petrol fiyatları ve bölgedeki jeopolitik risklerin seyrine bağlı olarak önümüzdeki günlerde daha da netlik kazanacak.

1 MİLYON SATIŞ BARAJI AŞILDI

Skoda’nın büyümesi yalnızca Avrupa ile sınırlı kalmadı. Hindistan başta olmak üzere Vietnam, Güneydoğu Asya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu pazarlarında da genişleme ivmesi sürdü. 2025 verilerine göre şirketin global teslimatları yüzde 12,7 artarak 1 milyon 43 bin 900 adede ulaştı. Böylece marka, altı yıl aradan sonra yeniden yıllık 1 milyon satış barajını geçmiş oldu.

KÜRESEL PAZARLARDA GÜÇLÜ BÜYÜME

Büyümede Almanya ve Çekya gibi ana pazarların yanı sıra Birleşik Krallık, Hindistan ve Polonya da öne çıkan ülkeler arasında yer aldı. Avrupa Birliği genelinde en çok satış yapan üçüncü marka konumuna yükselen Skoda, aynı zamanda en hızlı büyüyen üreticilerden biri olarak dikkat çekti.

ELEKTRİKLİ ARAÇLARDA BÜYÜK SIÇRAMA

Markanın elektrifikasyon hamlesi de sonuç vermeye başladı. Elektrikli ve hibrit araç teslimatları bir yıl içinde iki katından fazla artarak 218 bin 700 adede çıktı. Elektrikli model gamında özellikle Skoda Elroq güçlü bir performans sergiledi. Avrupa’da en çok tercih edilen ikinci elektrikli otomobil olan Elroq; Çekya, Danimarka, Hollanda ve Slovakya’da segment liderliğini elde etti.

Diğer yandan Skoda Enyaq da yükselişini sürdürerek Avrupa genelinde en çok satan elektrikli otomobiller listesinde yedinci sıraya yerleşti.

FİNANSAL SIKINTILAR GİDERİLEMEDİ

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, Avrupa’da “Arceo” markasıyla bilinen ve yüksek teknolojili jant üretimi gerçekleştiren şirket hakkında nihai iflas hükmünü açıkladı. Edinilen bilgilere göre, uzun süredir devam eden finansal sıkıntılar, konkordato sürecine rağmen giderilemedi. Geçtiğimiz yıl borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla konkordato talebinde bulunan şirketin mali durumu, verilen mühlet süresince detaylı şekilde incelendi. Bu süreçte sürdürülebilir bir finansal yapı oluşturulması hedeflense de, beklenen toparlanma sağlanamadı.

AVRUPA’DA LİDERDİ

İflasa giden süreçte özellikle artan üretim maliyetleri belirleyici oldu. Enerji, hammadde ve lojistik giderlerindeki yükseliş, operasyonel yükü ağırlaştırırken; finansmana erişimde yaşanan zorluklar üretim kapasitesini ve tedarik zincirini olumsuz etkiledi. Nakit akışındaki bozulma da bu tabloyu daha da derinleştirdi. İhracat odaklı büyüme stratejisiyle Avrupa pazarında güçlü bir konum elde eden Arıcıoğlu Otomotiv, “Arceo” markasıyla sektörde dikkat çeken firmalar arasında yer alıyordu. Ancak tüm bu gelişmelerin ardından mahkeme, şirketin mali yapısının sürdürülebilir olmadığına karar vererek iflas sürecini resmen başlattı.

380 BİN ARAÇTAN VERİ ALINDI

Yaklaşık 380 bin aracın verilerinin incelendiği kapsamlı araştırmada; kullanıcı deneyimleri, arıza oranları ve geri çağırma verileri dikkate alınarak hazırlanan sıralama, araç satın almayı düşünenler için önemli bir rehber niteliği taşıyor. Consumer Reports tarafından üyelerden toplanan yıllık verilerle oluşturulan listede, otomobil, kamyonet ve SUV segmentlerinde markalar güvenilirlik puanlarına göre sıralandı.

Araştırma sonuçlarına göre 2026’nın en güvenilir otomobil markaları ve puanları şu şekilde:

18-Mercedes-Benz – 41

17-Cadillac – 41

16-Chevrolet – 42

15-Volkswagen – 42

14-Volvo – 42

13-Mazda – 43

12-Audi – 44

11-Hyundai – 48

10-Ford – 48

9-Kia – 49

8-Tesla – 50

7-Buick – 51

6-Acura – 54

5-Nissan – 57

4-BMW – 58

3-Honda – 59

2-Lexus – 60

1-Toyota – 66

Bu sonuçlar, araçlarda yaşanan teknik sorunlar ve kullanıcı memnuniyetinin marka tercihlerinde belirleyici olmaya devam ettiğini bir kez daha ortaya koydu.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Eşel mobil sistemi, petrol fiyatı ya da döviz kurundaki artışların akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansıtılmasını engelleyen bir vergi düzenlemesidir. Bu sistemde maliyet artışının tamamı ya da bir kısmı, akaryakıttaki Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanır. Böylece pompa fiyatları daha sınırlı artar.

TÜRKİYE’DE NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRDİ?

Eşel mobil sistemi Türkiye’de ilk kez 17 Mayıs 2018’de uygulanmaya başlandı.
Sistem, farklı dönemlerde uygulanıp kaldırıldıktan sonra son olarak 5 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı kararıyla yeniden yürürlüğe girdi.

NASIL İŞLİYOR?

Sistemin temel mantığı, uluslararası piyasalarda yaşanan artışların tüketiciye birebir yansıtılmamasıdır. Örneğin, akaryakıt maliyetinde artış olduğunda bu artışın büyük bölümü vergiden düşülerek karşılanır, sadece küçük bir kısmı pompaya yansır.

YARARLARI NELER?

Fiyat artışlarını sınırlar: Ani zamların tüketiciye etkisini azaltır.

Enflasyonu baskılar: Taşıma maliyetleri üzerinden genel fiyat artışlarını yavaşlatır.

Tüketiciyi korur: Hane halkı ve ticari işletmeler üzerindeki maliyet yükünü hafifletir.

Piyasa istikrarı sağlar: Küresel dalgalanmaların iç piyasaya etkisini dengeler.

Eşel mobil sistemi, özellikle kriz ve dalgalanma dönemlerinde devreye alınan geçici bir ekonomik araç olarak dikkat çekiyor. Amaç, akaryakıt fiyatlarındaki sert artışların doğrudan vatandaşa yansımasını önlemek ve ekonomik dengeleri kısa vadede korumak.

“BENZİN 103 TL OLABİLİRDİ"

Bakan Şimşek, eşel mobil sisteminin önemine dikkat çekerek, “Bu sistemi devreye almasaydık bugün mazot 103 TL, benzin ise 78 TL seviyelerinde olabilirdi. Şu anda benzin 64 TL civarında. Bu da alınan tedbirlerin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor” diye konuştu. Küresel ölçekte birçok ülkenin daha sert ve dramatik önlemler aldığına işaret eden Bakan Şimşek, Türkiye’nin ise piyasayı bozmayacak şekilde daha dengeli bir politika izlediğini belirtti. “Amaç, piyasanın sağlıklı işlemesini sağlarken şokların etkisini sınırlamaktı” diyen Bakan Şimşek, güçlü ekonomik tamponların dış şoklara karşı direnci artırdığını vurguladı.

“KRİZLERE KARŞI HAZIRLIKLIYIZ”

Savaş ve küresel risklerin süresine ilişkin belirsizliklere de değinen Bakan Şimşek, tüm senaryolara karşı hazırlıklı olduklarını belirterek, “Bu tür şokların süresi ne olursa olsun elimizde farklı araç setleri ve tepki planları hazır” ifadelerini kullandı. Rezervlerin rolüne de değinen Bakan Şimşek, bu kaynakların yalnızca uluslararası yükümlülükleri karşılamak için değil, aynı zamanda kriz anlarında tampon görevi görmek için kritik olduğunu söyledi. Türkiye’ye yönelik güçlü TL talebine dikkat çeken Bakan Şimşek, zaman zaman küresel risk iştahındaki değişimlere bağlı olarak sermaye giriş ve çıkışlarının tek yönlü hareket edebildiğini ifade etti.

“ZAMANLA NETLEŞECEK”

Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyona etkisine de değinen Bakan Mehmet Şimşek, bu etkinin doğrudan yaklaşık 1,1 puan olduğunu ancak toplam etkinin talep koşullarına bağlı olarak değişebileceğini söyledi. Yıl sonu enflasyon beklentilerinde sınırlı bir bozulma olduğunu kabul eden Bakan Şimşek, bunun küresel şokların doğal bir sonucu olduğunu belirtti. Öte yandan büyüme beklentilerinde zayıflama, enflasyon beklentilerinde artış ve cari açıkta genişleme riskine dikkat çeken Bakan Şimşek, savaşın etkilediği bölgelerle Türkiye’nin turizm ve ticaret bağlarının da bu süreçte belirleyici olacağını ifade etti. Türkiye’nin söz konusu coğrafyadan yaklaşık 7,8 milyar dolarlık turizm geliri elde ettiğini hatırlatan Bakan Şimşek, gelişmelerin ekonomik etkilerinin zamanla daha net ortaya çıkacağını sözlerine ekledi.

GÜÇLÜ REKABETLER YAŞANIYOR

Yeni rekabetin ön saflarında Xiaomi ve BYD yer alıyor. Nisan 2026 itibarıyla 900 kilometreyi aşan menzil sunan modellerini tanıtan Xiaomi, Tesla için en güçlü rakiplerden biri olarak öne çıkıyor. Akıllı telefon sektöründen gelen yazılım deneyimini araçlara entegre eden Çinli üreticiler, otonom sürüş sistemleri ve kullanıcı arayüzü performansında çıtayı yukarı taşıyor. Öte yandan BYD, batarya maliyetlerini düşürerek sağladığı fiyat avantajıyla özellikle Avrupa pazarında geleneksel otomobil üreticilerini yeni stratejiler geliştirmeye itiyor.

BATARYADA OLUMLU DEĞİŞİM

Rekabeti hızlandıran asıl unsur ise batarya teknolojilerindeki önemli gelişmeler oldu. 2026’nın ilk yarısından itibaren seri üretime geçen katı hal bataryalar, şarj sürelerini 5 ila 9 dakika seviyesine indirerek kullanıcıların en büyük endişelerinden birini ortadan kaldırıyor. Bu ilerleme, elektrikli araçları sadece bir alternatif olmaktan çıkarıp, emisyon kurallarının giderek sıkılaştığı Paris ve Roma gibi şehirlerde neredeyse tek seçenek haline getiriyor.

YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI

Avrupa’daki büyük şehirlerde ekonomik durgunluk nedeniyle yeni teşvikler için bütçelerin sınırlı kalması, markalar arasındaki rekabeti daha da keskinleştiriyor. Tesla, pazar payını koruyabilmek adına kar marjını düşürerek sık sık fiyat indirimi yaparken, rakipleri yazılım kabiliyetleri ve batarya performansıyla öne çıkmaya çalışıyor. Otomotiv sektörü artık yalnızca motor gücüyle değil, sunduğu dijital ekosistemle değerlendirilen yeni bir döneme adım atıyor.

BAZI MODELLER ÖNE ÇIKTI

Genel düşüşe rağmen bazı modeller öne çıktı. Özellikle Porsche 911 serisinin teslimatları yıllık bazda yüzde 22 artış gösterdi. Ayrıca GTS, Turbo ve GT versiyonlarının payı tüm model çeşitliliğinde güçlü ve dengeli seyretti. Matthias Becker, yaptığı değerlendirmede içten yanmalı 718’in üretimden kalkması ve elektrikli Macan’ın lansman dönemindeki yüksek teslimatlarının ardından bu yılki rakamların geçen yılın altında kaldığını, ancak sonuçların beklentilerle uyumlu olduğunu ifade etti.

KUZEY AMERİKA EN BÜYÜK PAZAR

Bölgesel sonuçlara bakıldığında, 18 bin 344 araç teslimatıyla Kuzey Amerika en büyük pazar olmayı sürdürdü, ancak burada satışlar yüzde 11 geriledi. Almanya’da teslimatlar yüzde 4 artarak 7 bin 778 adede ulaştı. Almanya dışındaki Avrupa’da 14 bin 710 araç teslim edilirken yüzde 18 düşüş kaydedildi. Çin’de ise teslimatlar yüzde 21 azalarak 7 bin 519 adede indi.

Model bazında Porsche Cayenne, 19 bin 183 adetle en çok tercih edilen model oldu ancak yüzde 4 düşüş yaşadı. Porsche 911, 13 bin 889 adetle yüzde 22 artış kaydetti. Porsche Macan ise toplam 18 bin 209 teslimata ulaşmasına rağmen yüzde 23 geriledi; bunun 8 bin 079 adedi tamamen elektrikli versiyonlardan oluştu. Porsche Panamera teslimatları yüzde 42 düşüşle 4 bin 498 adede geriledi. Bu düşüş, Çin’de Nisan ayında tanıtılması planlanan Pure Edition öncesinde yaşanan geçici ürün boşluğundan kaynaklandı.

Porsche 718 serisi bin 792 adetle yüzde 60 düşüş gösterdi. Porsche Taycan ise yüzde 19 azalarak 3 bin 420 adet seviyesinde kaldı. Öte yandan şirket, tamamen elektrikli Porsche Cayenne Electric modelinin yaz aylarından itibaren küresel pazarlarda satışa sunulacağını da açıkladı.

BAZI DURUMLARDA YASAKLANABİLİR

Bazı durumlarda araç kiralama yasaklanabilir veya kiralama süreci zorlaşabilir. Uyuşturucu veya alkol etkisinde araç kullanma cezası almış kişiler trafik sicili kötü olan ve sürekli cezalarla karşılaşan bireyler sigorta veya sözleşme kurallarını ihlal eden eski müşteriler kara listeye alınmış kişiler bu gibi durumlar, firmaların güvenlik politikaları gereği araç kiralama hizmeti vermemesine neden olabilir.

Bu şartlara uymayan bireyler araç kiralayamaz:

Yasal olarak motorlu taşıt kullanma yetkisine sahip olmayan bireylere araç kiralanmaz.

Uluslararası geçerliliği olmayan veya süresi dolmuş ehliyetlerle araç kiralamak mümkün değildir.

Çoğu kiralama firması en az 1-2 yıllık sürücü deneyimi şartı arar.

Çoğu araç kiralama firması depozito ve ödeme işlemleri için kredi kartı zorunluluğu koyar.

Finansal güvenilirlik açısından, icralık veya düşük kredi notuna sahip kişilere kiralama işlemi yapılamayabilir.

NE KADAR ZAM GELECEK?

Küresel piyasalardaki gelişmeler ve döviz kurundaki oynaklık doğrultusunda hazırlanan yeni fiyat düzenlemesinde, motorin için 4,12 TL, benzin için ise 1,78 TL seviyesinde bir artış hesaplanıyor. Bu artışların, 10 Nisan Cuma günü pompaya yansıyan yüksek oranlı indirimlerin hemen sonrasında gündeme gelmesi dikkat çekiyor.

Benzin tarafında artışın tamamı tüketiciye yansımayacak. Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla uygulanan Eşel Mobil Sistemi devreye girerek vergi düzenlemesi üzerinden dengeleme yapacak. Buna göre, benzinde öngörülen 1,78 TL’lik artışın yalnızca 44 kuruşluk kısmının pompa fiyatına yansıması, kalan 1,34 TL’lik bölümün ise vergi ayarlamasıyla karşılanması bekleniyor.

Motorin grubunda ise farklı bir tablo söz konusu. Hesaplanan 4,12 TL’lik artışın tamamının doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılacağı tahmin ediliyor. Zamlı tarifelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte, özellikle büyükşehirlerde akaryakıt istasyonlarının tabelalarının yeniden güncellenmesi bekleniyor.

KİMLERİ KAPSIYOR?

ÖTV’siz araç düzenlemesinden kimlerin yararlanabileceği de merak edilen başlıklar arasında bulunuyor. Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan bireyler için muafiyet kapsamı genişletildi. Buna göre, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı sağlık kurulu raporuyla belgelenen kişiler de, kanunda belirtilen araçları satın alırken 10 yılda bir kez ÖTV istisnasından faydalanabilecek. Bu düzenleme sayesinde, sürücü belgesi alma imkanı olmayan ortopedik engelli bireylerin de araç edinirken vergi avantajından yararlanmasının önü açılmış oldu. Türkiye’de engellilik oranı yüzde 90 ve üzeri olan kişiler ise, belirlenen üst fiyat limitleri dahilinde ÖTV ödemeden otomobil satın alma hakkına sahip. Bu oranın altındaki engelliler için ise muafiyetten yararlanmanın temel şartı, aracın engel durumuna uygun özel tertibatla donatılması olarak uygulanmaya devam ediyor. Bu sistem, engelli bireylerin ulaşımını kolaylaştırmayı hedeflerken, farklı engel grupları için ayrı kriterler içeriyor.

Teklifin detayları incelendiğinde, düzenlemenin tüm emeklileri kapsamadığı görülüyor. Özellikle SSK (4/1-a) emeklileri ile Emekli Sandığı’na bağlı memur emeklilerinin kapsam dışında bırakıldığı anlaşılıyor. Bu çerçevede yalnızca belirli şartları sağlayan Bağ-Kur emeklilerinin ÖTV muafiyetinden yararlanabileceği ifade ediliyor. Dolayısıyla tüm emeklilere yönelik genel bir hak tanınması söz konusu olmayabilir.

MECLİSTEN GEÇTİ Mİ?

Teklif şu an yalnızca taslak aşamasında bulunuyor. Henüz Genel Kurul gündemine alınmadığı için yasalaşmış değil. Teklifin yasalaşma süreci ve kapsamı, Meclis’te yapılacak görüşmeler sonucunda netleşecek.

Kiralık araç satın almanın riskleri nelerdir?

Kiralık araç satın almanın, sıfır araç satın almaya göre daha uygun ve avantajlı nedenleri olmasına rağmen bazı riskler de bulunuyor. Araçlar düzenli bakıma tabi tutulmuş olsa da, önceki kullanıcıların sürüş alışkanlıkları aracın mekanik ve estetik durumunu etkileyebilir. Özellikle motor, şanzıman ve süspansiyon gibi kritik parçaların durumu, yüksek kilometre veya sert kullanım nedeniyle sorunlu olabilir.

Ayrıca araç geçmişine dair kayıtların eksik veya yanlış olması, gelecekte bakım ve onarım maliyetlerini artırabilir. Bu nedenle kiralık araç almayı düşünenlerin mutlaka detaylı bir ekspertiz yaptırması ve aracın geçmiş bakım kayıtlarını kontrol etmesi gerekiyor.

Uzmanlar, uygun fiyatlı ve bakımlı araç bulmak isteyenler için kiralık araçların cazip bir seçenek olduğunu belirtirken, risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Satın alma sürecinde hem fiyat hem de araç geçmişi titizlikle değerlendirildiğinde, kiralık araçlar uzun vadede ekonomik ve güvenli bir çözüm sunabiliyor.

Yapay zeka yeterli mi?

Yapılan araştırmalara göre, araç kiralama şirketlerinin önemli bir bölümü yapay zeka yatırımlarını artırırken, kullanıcıların yaklaşık yarısı AI destekli önerileri tercih ediyor. Uzmanlara göre ise önümüzdeki yıllarda yapay zeka, araç kiralama deneyiminin merkezine yerleşecek. Yalnızca müşteri odaklı süreçlerde değil, aynı zamanda filo yönetim yazılımlarında ve adaptif hız kontrolü gibi otonom ya da destekli sürüş sistemlerinde de kullanılarak araç kiralama şirketlerine verimlilik ve operasyonel kolaylık sağlayan yapay zeka henüz yüzde yüz güvenilir bir seviyeye ulaşmış değil.

Bazı firmalarda devreye geçen yapay zeka kullanımında, araç iadesi sırasında insan müdahalesi olmadan gözden kaçan hasarları sonradan tespit ederek otomatik ücretlendirmelere ile müşterilere ek faturalar çıkarabildiği gözlemlendi. Benzer uygulamalar farklı şirketlerde de yaygınlaşırken, bazı firmalar karar süreçlerinde insan denetimini koruduklarını vurguluyor. Uzmanlar da bu noktada veri güvenliğinin kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. Bu gelişmeler, operasyonel verimlilik sağlasa da, müşteri şeffaflığı ve itiraz süreçleri açısından yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.

Tüm bu gelişmeler, araç kiralama sektörünün geleceğine dair önemli ipuçları veriyor. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda yapay zeka ile otonom araç teknolojilerinin birleşmesi, sektörü bambaşka bir noktaya taşıyabilir. Görünen o ki, araç kiralamada direksiyon artık sadece sürücülerde değil, aynı zamanda algoritmaların da kontrolünde olacak. Bu sayede araç kiralamanın yerini, tamamen dijital ve sürücüsüz ulaşım çözümleri alabilir.