150 yılı aşkın süredir odak noktası çiftlikler, madenler ve otobüs durakları olan bu dev isim, artık gözünü yeni bir hedef pazara dikti; Alman ordusu.

Rusya’nın 2022 başında Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından başlatılan savunma hamlesi, askeri-endüstriyel bir patlamayı beraberinde getirdi. Deutz CEO’su Sebastian Schulte, motorlarının zorlu maden ve iklim şartlarındaki başarısını savunma alanına taşıma kararı aldığında çalışanlarının tepkisinden çekiniyordu.

Nazi geçmişinin gölgesindeki Almanya’da, mühendislerin bu teknik meydan okumayı ve iş fırsatlarını memnuniyetle karşılaması, ülkedeki zihniyet değişimini gözler önüne serdi.

Ekonomik büyümenin yeni motoru

Alman sanayisi; zayıf talep, artan enerji maliyetleri ve Çin’in düşük fiyatlı rekabetiyle boğuşurken, yeniden silahlanma hamlesi İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en zorlu testi veren ekonomi için can suyu olabilir. ING ekonomisti Carsten Brzeski "Savunma harcamaları, bu yıl Almanya’daki az sayıdaki pozitif büyüme sürprizinden biri olabilir" sözlerini kullandı.

Harcama rakamları ise baş döndürücü. Friedrich Merz yönetimi, anayasal borç frenini gevşeterek savunma bütçesini adeta "steroidle" besledi.

Geçen yıl 62 milyar euro olan çekirdek bütçenin, 2029 yılına kadar 153 milyar euroya çıkarılması planlanıyor. Bu rakam, Ukrayna işgali öncesindeki bütçenin neredeyse üç katı.

Otomotiv devlerinden savunma çıkarması

Geçmişte bu harcamaların büyük kısmı Amerikan savunma devlerine akıyordu. Ancak Donald Trump ile yaşanan transatlantik gerilim, Berlin’i yerli sanayiye odaklanmaya itti. Son dönemde açılan 178 savunma projesinden 160’ı Alman yüklenicilere gitti.

Otomotiv sektöründeki kriz, bu dönüşümün en büyük tetikleyicisi. Volkswagen’in kapanma tehlikesiyle karşı karşıya olan Osnabrück fabrikasının, İsrailli Rafael firmasının füze savunma sistemleri için araç üretmesi gündemde.

Bosch gibi dev tedarikçiler de ürünlerinin savunma uygulamalarını inceliyor. BDI savunma uzmanı Matthias Wachter’e göre, on yıl önce "sigara" gibi görülen savunma sektörü, artık kurumsal sorumluluğun ve inovasyonun merkezi haline geldi.

Eski sanayiler dronlarla tanışıyor

Deutz, bu değişimi sadece kendi ürünleriyle değil, drone üreticileriyle ortaklıklar kurarak da destekliyor. CEO Schulte, eski ekol ağır sanayinin, son teknoloji savunma girişimlerinin üretim kapasitesini artırmada bir "blueprint" (taslak) oluşturabileceğine inanıyor.

Savunma Bakanı Boris Pistorius’un 100’den fazla CEO ile bir araya gelmesi, Almanya tarihinde eşine az rastlanır bir koordinasyonun işareti olarak görülüyor.

Uzun bir maraton

Telegraph'a göre bu dönüşüm kolay olmayacak. Uzmanlar, sanayi şirketlerinin ordunun karmaşık tedarik süreçlerine uyum sağlamakta zorlanabileceği konusunda uyarıyor.

Ayrıca, savunma sanayisinin ekonomideki payı artsa da otomotiv gibi dev bir sektörü tek başına ikame etmesi gerçekçi görünmüyor. Otomotiv Alman ekonomisinin %7'sini oluştururken, savunmanın payı henüz %0,5 seviyelerinde.

Berlin’in bu devasa bütçeyi sadece mühimmat üretimine değil, uzun vadeli inovasyon ve istihdam yaratacak stratejik bir plana dönüştürüp dönüştüremeyeceği merak konusu.

VIP transferin avantajları

-Zaman kazancı: Kapınızdan alınarak havalimanına tam zamanında ulaşım sağlar.

-7/24 hizmet: Gece yarısı veya sabaha karşı uçuşlarda araç bulamama endişesi ortadan kalkar.

-İstanbul Havalimanı kolaylığı: Dünyanın en büyük havalimanlarından biri olan İstanbul Havalimanı’nda kapıda araç bulma imkânı sunar.

-Sabit fiyat garantisi: Trafik veya yol uzaması gibi durumlarda ek ücret ödemezsiniz.

Araç seçenekleri

VIP transferde lüks sedanlar, VIP minivanlar, maxivanlar ve büyük organizasyonlar için minibüs ve otobüs seçenekleri bulunuyor. Minivan ve maxivan özellikle aileler ve arkadaş grupları için konforlu bir ulaşım sağlarken, lüks sedan iş dünyasında prestijli bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Güvenlik ve yasal garantiler

Uzmanlar, şüpheli ilanlara karşı dikkatli olunmasını öneriyor. VIP transfer hizmeti sunan araçların D2 Yetki Belgesi’ne sahip olması, şoförlerin SRC ve Psikoteknik belgeleri bulundurması gerekiyor. Ayrıca U-ETDS kaydıyla yolculuk güvenliği sağlanıyor.

Hizmet bölgeleri

İstanbul, Antalya, Bodrum ve İzmir başta olmak üzere Türkiye’nin tüm büyük havalimanlarında VIP transfer hizmeti sunuluyor. Uzmanlar, transferin sağlıklı planlaması için en geç 24 saat önce rezervasyon yapılmasını tavsiye ediyor.

VIP transfer hizmeti, hem konfor hem de güvenlik açısından yolculara sorunsuz bir seyahat deneyimi sunuyor.

Türkiye ihracatında birinci sıradaki yerini koruyan otomotiv sektörünün ülke ihracatından aldığı pay da yüzde 16,9 oldu. Bu yılın ocak-mart döneminde otomotiv endüstrisi ihracatı ise yüzde 4,3 artarak 9 milyar 896 milyon dolar oldu.

Sektör ihracatında en büyük ürün grubu olan "tedarik endüstrisi"nin mart ayı ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre seviyeyi koruyarak 1 milyar 318 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

"Binek otomobiller" ihracatı martta yüzde 20 düşerek 909 milyon dolar, "eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar" ihracatı yüzde 3,5 azalışla 553 milyon dolar, "otobüs-minibüs-midibüs" ihracatı yüzde 10 artışla 293 milyon dolar ve "çekiciler" ihracatı yüzde 5 artışla 178 milyon dolar oldu.

OİB üzerinden ihracat kaydı yapılan ve "diğer" başlığı altında listelenen sektörlerin mart ayı ihracatı ise 42 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Mart ayında sektörün en büyük pazarı olan Almanya'ya ihracat yüzde 6 azalışla 525 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Fransa, yüzde 1 düşüş ve 456 milyon dolarlık ihracat rakamıyla ikinci büyük pazar olurken İtalya'ya ise geçen ay yüzde 8 artışla 306 milyon dolarlık ihracat yapıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik, "Otomotiv endüstrisi olarak martta yaşadığımız kısmi daralmaya rağmen ülke ihracatındaki liderliğimizi ve stratejik önemimizi korumaya devam ediyoruz. Binek otomobillerdeki düşüşe karşılık otobüs-midibüs-minibüs grubundaki yüzde 10'luk artış, ürün çeşitliliğimizin küresel pazardaki rekabet gücünü ve esnekliğini bir kez daha kanıtladı. Bu yıl sonundaki sürdürülebilir ihracat hedeflerimize kararlılıkla ilerliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Mobilite ekosisteminde araç kiralama, kullanıcı ile teknoloji arasındaki ilişkiyi de yeniden tanımlayan kritik bir temas noktasına evriliyor. Özellikle 25-40 yaş aralığındaki yeni nesil kullanıcılar için kiralama, anlık bir ihtiyaçtan çok ileri teknolojileri satın alma öncesinde deneyimlemenin en erişilebilir yolu olarak öne çıkıyor. Bu perspektiften yola çıkan Garenta ise elektrikli araç filosuyla kullanıcılarına yalnızca bir sürüş imkânı sağlamakla kalmıyor; onların sürdürülebilir ulaşım anlayışıyla bağ kurabilecekleri ve geleceğin sürüş teknolojilerini yakından tanıyabilecekleri bütüncül bir platform sunuyor.

“Amacımız Geleceğin Mobilite Alışkanlıklarını Şekillendiren Bir Deneyim Ekosistemi İnşa Etmek”

Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte mobiliteyi esneklik, sürdürülebilirlik ve deneyim ekseninde yeniden şekillenen bir ekosistem olarak ele aldıklarını belirten Garenta Pazarlama Müdürü Tarık Teksen Tutal, “Uluslararası Enerji Ajansı verileri, elektrikli araç satışlarında hızlı bir artışın yaşandığını teyit ediyor. Ancak buna karşın kullanıcıların önemli bir bölümü deneyim eksikliği nedeniyle elektirikli araba konusunda hâlâ çekimser kalıyor. Şarj altyapısına erişim, menzil yeterliliği ya da batarya ömrü gibi başlıklar, kullanıcı araçla temas etmeden önce soyut birer kaygı olarak kalıyor. Oysa biz biliyoruz ki bu bariyerleri aşmanın en kolay yolu doğrudan deneyimlemekten geçiyor. Çünkü kullanıcı davranışlarını dönüştüren asıl unsur temasın kendisi oluyor” dedi.

Araç kiralama sektörünün bu noktada kritik bir rol üstlendiğine dikkat çeken Tutal, “Bugün kiralama, araç temininin çok daha ötesine geçerek yeni nesil teknolojilerin gerçek hayatla buluştuğu bir platforma dönüşmüş durumda. Garenta olarak, bütçe dostu geniş araç portföyümüz ve mutlak müşteri memnuniyeti ilkesi doğrultusunda hizmet veren deneyimli satış ekibimiz sayesinde, müşterilerimizin elektrikli araçlara dair soyut kaygılarını doğrudan kullanım fırsatlarıyla somut ve yönetilebilir bir deneyime dönüştürüyoruz. Böylece yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap vermekle kalmıyor, elektrikli mobiliteye geçişte kullanıcılarla teknoloji arasında güçlü bir köprü kurarak geleceğin alışkanlıklarını bugünden inşa ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Elektrikli Araçlara Dair Önyargılar Deneyimle Aşılıyor

Elektrikli araçlara yönelik en yaygın çekinceler; şarj altyapısına erişim, menzil yeterliliği, batarya ömrü, toplam kullanım maliyeti ve değişen kullanım alışkanlıklarına uyum gibi başlıklarda yoğunlaşıyor. Ancak bu soru işaretlerinin büyük bir kısmı, doğrudan temasla hızla anlamını yitiriyor.

Gerçek kullanım senaryolarında edinilen deneyim, kullanıcıların elektrikli araçlara dair algısını dönüştürüyor. Sessiz sürüş, düşük işletme maliyeti ve teknolojik donanım gibi avantajlar, teorik bilgiden çok pratik kullanımda anlam kazanıyor. Bu nedenle araç kiralama, elektrikli mobilitenin yaygınlaşmasında kritik bir hızlandırıcı görevi üstleniyor.

Deneyim ekonomisi ile mobiliteyi birleştiren nadir platformlardan biri olarak konumlanan Garenta, kullanıcıların elektrikli araçlarla gerçek yaşam koşullarında tanışmasını sağlayarak, teorik bilgilerin ötesinde somut veri ve gözlemler elde edebilecekleri bir platform sunuyor. Böylece araç kiralama, yalnızca mobilite ihtiyacını karşılamakla kalmayıp, kullanıcıların güvenle karar verebildiği ve teknolojiye dair önyargılarını aşabildiği bir alan haline geliyor.

Macaristan başta olmak üzere birçok ülkedeki yatırımlarına hız veren ve Türkiye'den çok daha sonrasında yapılan anlaşmalarda bile fabrika yatırımlarını tamamlayan şirketin Türkiye'ye karşı hareketsiz kalması, Ticaret Bakanlığı'nı da harekete geçirdi. Gazeteci Fatih Altaylı, ByD'ye verilen araç satış kotasının artırılmadığını ve bu nedenle Çinli otomotiv üreticisinin satışlarının düştüğünü belirtirken, şirkete yönelik Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyar dolarlık para cezası uygulanacağını öne sürdü.

Altaylı'nın yazısından öne çıkanlar şu şekilde:

"Yakın zamana kadar talep patlaması nedeniyle önünde kuyruk olan BYD’nin şimdi de satış sayılarında ciddi bir azalma söz konusu. Biliyorsunuz, Türkiye’de üretim yapan markaların bazı kriterleri karşılayan modelleri için ciddi bir vergi indirimi var. BYD’nin Türkiye’deki satışlarının gerilemesinin nedeni işte bu anlaşma. Çinli marka anlaşma şartlarına uymadı. 1 yıl içinde tesisin hayata geçmesi bir yana, neredeyse 2. yıla gidilirken henüz tesis için çivi bile çakılmadı. Ve üretim öncesi vergi avantajlı araç ithali için verilen kota da doldu. Bakanlık kotayı artırmayı ya da yeni kota vermeyi düşünmüyor çünkü BYD yatırım sözünü gerçekleştirmemekte direniyor.

Dahası Türkiye, BYD’ye pek yakında ciddi bir ceza kesebilir hatta kesecek. BYD sözünü tutmadığı ve yatırımı yapmadığı için 1 milyar dolarlık yani kuracağı tesisin bedeli kadar bir ceza ödemek zorunda kalacak Türkiye’ye. Buna rağmen tesis kurulamıyor ve marka da bu durumun kendilerinden kaynaklanmadığını, Çin hükümetinin Türkiye’de yapılacak bu yatırıma bir türlü onay vermediğini belirtiyor. Çin hükümetinin daha önce uygun gördüğü bu yatırımı şimdi engellemesinin nedeni elbette açıklanmıyor."

Söz konusu dönemde 88 bin 688 benzinli, 69 bin 504 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 13 bin 326, otogazlı otomobil satış sayısı ise 750 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 38 bin 28 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde, yılın ilk çeyreğinde elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,2'lik pazar payıyla 38 bin 420'ye yükseldi. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor)

Benzin ve dizel otomobil satışlarında düşüş sürüyor

Yılın ilk çeyreğinde benzinli otomobil satışlarında yüzde 20,1, dizellerde yüzde 26,9 ve otogazlı otomobillerde yüzde 34,8 düşüş gerçekleşti. Bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 33, elektrikli otomobil satışları yüzde 29,9 arttı.

Dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin global üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğu belirtiliyor.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,2 oldu

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-mart döneminde yüzde 49,6 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 42,1'e geriledi. Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 8,1'den 6,3'e, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,5'ten 0,4'e düştü.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 13,2'den 18,2'ye, hibritlerde yüzde 28,6'dan 33'e yükseldi.

Otomobiller elektrikli ve hibrit olarak ele alındığında toplam pazarın yüzde 51,2'sini oluşturduğu, toplam satışların 107 bin 924'e ulaştığı görüldü. Böylelikle Türkiye'de satılan otomobillerin yarısı elektrikli ya da hibrit araçlardan oluştu.

Mart ayında ise toplam 15 bin 118 elektrikli otomobil satıldı. Bu otomobillerin mart ayındaki pazar payı yüzde 18,9 olarak hesaplandı. Aynı ayda 27 bin 65 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken bu araçların pazar payı yüzde 33,9 olarak kayıtlara geçti.

Otomobil, taksi, otobüs, traktör ve motosiklet dahil tüm araç sahiplerini kapsayan zorunlu trafik sigortasında azami prim tarifesi güncellendi. Nisan ayı itibarıyla poliçe fiyatlarına ortalama yüzde 2,7 oranında artış yansıtıldı.

Açıklanan verilere göre İstanbul’da otomobil almak isteyen bir sürücü, aracını 4’üncü basamaktan sigortalatmak isterse en az 18 bin 14 lira ödeme yapmadan trafiğe çıkamayacak.

İstanbul, Ankara ve İzmir’de primler belirlendi

İstanbul’da sıfırıncı basamaktaki yüksek riskli içten yanmalı araç sürücüsünün primi 54 bin 41 lira olurken, riskin en düşük olduğu 8’inci basamakta bu tutar 9 bin 7 lira olarak hesaplandı.

Ankara’da sıfırıncı basamaktaki sürücünün primi 52 bin 512 lira, 8’inci basamaktaki sürücünün primi ise 8 bin 288 lira olarak belirlendi.

İzmir’de aynı durum için primler sırasıyla 50 bin 982 lira ve 8 bin 497 lira olarak açıklandı.

Taksi ve otobüslerde prim artışı

İstanbul’da ticari taksilerin sıfırıncı basamak trafik sigortası primi 145 bin 205 liraya yükselirken, 8’inci basamakta bu tutar 24 bin 201 lira oldu.

Ankara’da ticari taksi primleri en yüksek 141 bin 95 lira, en düşük ise 23 bin 516 lira olarak duyuruldu. İzmir’de bu rakamlar 136 bin 986 lira ve 22 bin 831 lira olarak kaydedildi.

İstanbul’da 31 koltuk ve üzeri kapasiteye sahip bir otobüsün sıfırıncı basamak zorunlu trafik sigortası primi 356 bin 734 liraya çıktı. Aynı aracın 8’inci basamaktaki primi ise 59 bin 456 lira oldu.

Sigortasız araç kullanmanın cezası

2026 yılı itibarıyla sigortasız araç kullanmaya 1246 lira ceza uygulanıyor. Para cezasının yanında eksiklik giderilinceye kadar araçlar trafikten çekiliyor.

Trafik polisleri inisiyatif kullanarak yakalanma anında ceza kesip, aracın bağlanmaması için sürücülerden trafik sigortası poliçelerini hemen yaptırmalarını isteyebiliyor.

Yeni sistemle ilgili açıklama yapan TOBB Sigorta Eksperleri İcra Komitesi Başkanı Ahmet Nedim Erdem, kasko kapsamında ağır ya da tam hasara uğramış motorlu araçlar ile zorunlu trafik sigortasında 40 bin TL ve üzeri hasar görmüş araçların ekspertiz işleminin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden zorunlu ve sıralı şekilde atanacak sigorta eksperleri tarafından yapılacağını söyledi.

40 bin TL’nin altındaki hasarlarda ise sigorta şirketi ya da hak sahibinin eksper atamak istemesi halinde bu işlem de SBM üzerinden ve sıralı yapılacak. Ekspertiz ücreti sigorta şirketlerince karşılanacak. Ayrıca trafik sigortasında hasar tespiti için atanan eksper, değer kaybı tazminatını da “gerçek zarar ilkesi” gözeterek hesaplayacak ve raporunda değer kaybı tazminat tutarına yer verecek. Hasar için eksper atanması durumunda değer kaybı tazminatının hesaplanması için hak sahibinin ayrıca talepte bulunmasına gerek kalmayacak.

2025’TE 397 BİN BAŞVURU

Bu uygulamayla “aracı şirketler”in devreden çıkarılması da hedefleniyor. Geçen yıl STK’ye yapılan anlaşmazlık başvurularının 728 bin 804’ü trafik sigortasıyla ilgiliydi. Bunların da 396 bin 945’i “değer kaybı”yla ilgili oldu.

-Gaz ve frenin elle kontrol edilebildiği sistemler

-Sol ayak kullanımına uygun pedal düzenekleri

-Direksiyon topuzu gibi yardımcı ekipmanlar

gibi özel donanımlar da araçlarda yer alabiliyor. Ancak Türkiye’de bu tür özel tertibatlı araçların sayısının sınırlı olması nedeniyle, rezervasyon öncesi firmayla iletişime geçilmesi büyük önem taşıyor.

Kiralama için gerekli belgeler

Engelli bireylerin araç kiralama sürecini sorunsuz tamamlayabilmesi için bazı belgeleri ibraz etmesi gerekiyor:

-Yeni tip (kodlu) B sınıfı sürücü belgesi

-“Sürücü olabilir” ibareli engelli sağlık kurulu raporu

-T.C. kimlik kartı ve engelli kimlik kartı

Uzmanlar, e-Devlet üzerinden alınan belgelerin kabul edilmesine rağmen, işlemlerin hızlanması için fiziksel belgelerin de yanınızda bulundurulmasını öneriyor.

Ehliyetteki kodlar belirleyici

2016 yılında yürürlüğe giren yeni sistemle birlikte engelli sürücüler için H sınıfı ehliyet kaldırılarak, yerine kısıtlama kodları içeren B sınıfı ehliyet uygulamasına geçildi.

Bu kapsamda ehliyet üzerindeki kodlar, kiralanacak aracın özelliklerini doğrudan belirliyor. Örneğin:

-10.02: Sadece otomatik vites araç kullanılabilir

-20.03: Sol ayağa uyarlanmış fren pedalı gerekli

-32.01: El kontrollü gaz-fren sistemi zorunlu

-40.11: Direksiyon yardımcı aparatı bulunmalı

-78: Manuel vites kullanımı tamamen yasak

Kiralama firmaları, trafik güvenliği ve sigorta geçerliliği açısından bu kodlarla araç uyumunu titizlikle kontrol ediyor.

ÖTV avantajı kiralamada geçerli değil

Engelli bireyler, araç satın alımında sağlanan ÖTV indirimi avantajından kiralama işlemlerinde yararlanamıyor. Ancak bazı firmalar dönemsel kampanyalarla özel indirimler sunabiliyor.

Önceden rezervasyon şart

Uzmanlar, engelli sürücülere uygun araç temininde yaşanabilecek sorunların önüne geçmek için, kiralama işleminden en az 48-72 saat önce firmayla iletişime geçilmesini öneriyor.

Bununla birlikte bazı firmalar, özellikle uzun dönem kiralamalarda müşterilerine belirli esneklikler sunabiliyor. Ancak bu durumun geçerli olabilmesi için sözleşmede açıkça yer alması gerekiyor.

İade yapılan durumlarda hesaplama nasıl oluyor?

Erken teslimat için iade imkânı sunan firmalarda ise hesaplama, aracın teslim edildiği tarihteki güncel fiyat tarifesi üzerinden yapılıyor. Bu durumda uzun dönem kiralamalara uygulanan indirimler iptal edilerek, kullanılan günler kısa dönem fiyatlandırmasıyla yeniden hesaplanıyor.

Ek maliyetlere dikkat

Uzmanlar, erken teslim sürecinde tüketicilerin bazı kritik noktalara dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor:

-Uzun süreli kiralamalarda erken teslim, sözleşme feshi sayılabiliyor ve cezai şartlar doğurabiliyor.

-Teslim değişikliklerinin en az 24 saat önceden firmaya bildirilmesi gerekiyor.

-Rezervasyon değişiklikleri ne kadar erken yapılırsa, iade veya değişiklik ihtimali o kadar artıyor.

Cayma hakkı kapsamı dışında

Araç kiralama hizmetleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında “belirli bir tarihte sunulan hizmet” olarak değerlendirildiği için standart 14 günlük cayma hakkı dışında tutuluyor. Bu nedenle erken teslim işlemleri, bir iptal değil sözleşme değişikliği olarak kabul ediliyor.

İade süreci bankaya bağlı

İade yapılması durumunda ise ücretin hesaba geçmesi ve kredi kartı provizyonunun kaldırılması, bankaya bağlı olarak 1 ila 10 iş günü sürebiliyor.

Akaryakıt sektörü kaynaklarından edinilen bilgiye göre, pazartesiyi salıya bağlayan gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 7,65 TL'lik bir artış yapılacak. Bu zam, Cumhuriyet tarihinde tek seferde yapılan en yüksek motorin zammı olarak kayıtlara geçecek.

Benzine de zam geliyor

Benzine ise 2,29 lira seviyesinde zam yapılacak.

Güncel akaryakıt

Zam öncesi güncel akaryakıt fiyatları şu şekilde:

Motorin

İstanbul (Anadolu): 77,38 TL/L

İstanbul (Avrupa): 77,50 TL/L

İzmir: 78,90 TL/L

Ankara: 78,62 TL/L

Benzin

İstanbul (Anadolu): 62,49 TL/L

İstanbul (Avrupa): 62,64 TL/L

İzmir: 63,88 TL/L

Ankara: 63,59 TL/L

Zammın ardından İstanbul'da motorin fiyatının yaklaşık 85 TL'ye, İzmir ve Ankara'da ise 86-87 TL seviyelerine yükselmesi bekleniyor.

5 yılda dramatik erime

2020 yılında Türkiye’de satışta bulunan 263 otomobil modelinin 45’inde manuel şanzıman seçene­ği yer alıyordu. Bu da manuel araç payının yüzde 17,1 seviyesine oldu­ğunu gösteriyor. Yani her 100 oto­mobilin 17’si 2020 Türkiye’sinde manuel olarak satılıyordu. Aradan geçen süreçte, manuel model sa­yısı 45’ten 11’e düştü. Toplam pay yaklaşık 13 puan geriledi. Pazar­daki ağırlık 4’te 1 seviyesinden yok denecek noktaya indi. Bu değişim, Türkiye otomotiv pazarında çok hızlı bir dönüşüm yaşandığını or­taya koydu.

Satılan her 100 otomobilin 3’ü bile manuel değil

Bu yılın ilk çeyreğinde Türki­ye’de satılan otomobillerin 204 bin 931 adedi yani yüzde 97,3’ü otomatik. 5 bin 757 adedi yani yüz­de 2,7’si düz vitesli araçlardan olu­şuyor. ODMD verilerine göre, bu tablo artık manuel vitesin pazar­da neredeyse yok olduğunu açık şekilde ortaya koydu. Satış tarafı­na bakıldığında Türkiye’de satılan her 100 otomobilin sadece 3’e ya­kını manuel. Geçen yılın aynı dö­nemine göre, otomatik araç­ların payı yüzde 94,6 seviye­sindeydi. Düz vitesli araçlar da pazardan yüzde 5,4 pay alıyordu. Yani manuel vite­sin payı bir yılda yarı yarı­ya erimiş oldu.

Talep ciddi bir şekilde düştü

Pazarın dinamiklerine bakıldığında manuel vites sayısıyla, satılan manuel vites sayısındaki pay örtüşüyor. Model bazında manuel oranı yüzde 3,9 seviyesinde. Satış bazında ise bu oran yüzde 2,7 olarak dikkat çekiyor. Manuel olan otomobiller çok düşük adetlerde satılıyor. Sorun sadece seçeneklerin azalması değil, talebin de ciddi bir şekilde düşmesi. Artık birçok modelde otomatik şanzıman standart haline gelirken, birçok segment de fiilen yok oldu. Artık azalma değil, bir yok olma dönemi çoktan başladı.

Elektrikli pazarı yüzde 100 otomatik

Otomotiv sektöründeki en büyük kırılma noktası ise elektrikli araçlar oldu. Tam elektrikli araçlarda düz vitesli şanzımanlara yer verilmiyor. Hibrit sistemlerde de manuel neredeyse tamamen terk edildi. SUV ve elektrikli araçların payı arttıkça manuel doğal olarak eridi. İngiltere kaynaklı veriler de bu dönüşümü destekliyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, manuel vitesin teknolojik olarak gereksiz hale gelmesine yol açıyor.

D segmentinde payı yok C segmentinde yüzde 3,6

Veriler segment bazında da oldukça dikkat çekici. Tabloya göre, artık manuel vitesli otomobillerin hiçbir segmentte ana segmet olmadığı görüldü. Giriş segmentinde bile artık manuel yok. ODMD verilerine göre, A (mini), D (orta), E (lüks) segmentlerinde otomatik oranı yüzde 100. F (üst lüks) segmentte otomatik oranı yüzde 99,7 iken manuelin payı yüzde 0,3. B sınıfında da otomatik araçların payı yüzde 97,5 iken manuel bu satış serisinden yüzde 2,5 pay aldı. En fazla manuel aracın satıldığı sınıf ise kompakt C segmenti. Burada otomatik araçların payı yüzde 96,4. Düz vites araçların aldığı pay da 3,6. Türkiye’de en çok tercih edilen C segmentinde bile bu geçişin oldukça yüksek olması dönüşüm hakkında ipucu veriyor.

Avrupa’da düşüş var Türkiye’de ise daha dramatik

Türkiye’deki bu dönüşüm aslında küresel bir trendin parçası. Aynı zamanda üretimler de ağırlıklı olarak otomatik. İngiltere merkezli araştırmalar ve otomotiv yayınları, manuel vitesin hızla yok olduğunu net şekilde ortaya koydu. Yapılan analizlere göre, İngiltere’de manuel sunulan model sayısı bir yılda 82’den 67’ye düştü. İncelenen yaklaşık 300 modelin 225’i yalnızca otomatik olarak satılıyor. Manuel aracın pazar payı böylece yüzde 25’in altına geriledi. 2011’de yeni araçların sadece yüzde 25’i otomatikken, 2020’ye gelindiğinde bu oran yüzde 80’e çıktı. Bu da manuel vitesin yalnızca gelişmekte olan pazarlarda değil, Avrupa’nın köklü otomotiv ülkelerinde bile hızla gerilediğini gösteriyor. Ama Türkiye otomobil pazarında düşüş daha dramatik.

Manuel ile otomatik farkı 250 bin lira seviyesinde

Artık tüketiciler de fiyata çok takılmıyor. Bir anlamda yıllardır süregelen bir algının da sona erdi. Eskiden manuel araçlar daha ucuzdu, daha az yakardı ve daha yaygındı. Bugün ise otomatik şanzımanlı araçlar fiyat olarak daha erişilebilir. Eskisi gibi büyük fiyat farkları yok. Yakıt tüketimi ölçütü değişti. Artık otomatik vitesli araçlar da oldukça az yakmasının yanında manuel araçlardan bile düşük hale geliyor. Kampanyalar güçlü, kredi seçenekleri var. Bu yüzden düz vites aracı tercih etmek için pek de neden kalmıyor. Bugün bakıldığında Türkiye’de satılan en ucuz otomobiller arasında manuel-otomatik farkı da 250 bin lira seviyesinde. Bu da farkın düştüğünü gösteriyor.

DREAME'NİN İLK OTOMOBİLİ İŞTE BÖYLE GÖRÜNECEK

Yukarıdaki fotoğrafta da görebileceğiniz üzere otomobil, aerodinamiği iyileştirilmiş yapısı ile ön plana çıkacak. McLaren tarafından üretilen hiper otomobilleri andıran Dreame otomobil, 1.000 beygirin üzerinde güç üretecek ve 0-100 km/s hızlanmasını 2 saniyenin altında tamamlayacak.

Gövdeye gömülü kapı kolları, çift renk gövde ve arka spoiler, bu kategoride alışık olmadığımız hususlar değil.

Dreame, gelecek haftalarda başlayacak CES 2026 etkinlikleri kapsamında bu otomobili duyuracaktır. Ancak yapılacak açıklamaların ne kadar detaylı olacağı konusu şimdilik büyük bir muamma. Öte yandan; aracın iç tasarımını görüp görmeyeceğimiz de şimdilik belli değil.

Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat süreci ve karbon sınır düzenlemeleri, otomotiv yan sanayisinin üretim altyapısını doğrudan etkiliyor. Bu süreçte OEM üreticiler yalnızca maliyet odaklı bir yaklaşım benimsemiyor; enerji verimliliği, karbon salımı ve izlenebilir üretim standartlarını da tedarikçi seçiminde temel kriterler arasında değerlendiriyor.

Amerika pazarı ise ölçek ekonomisi, üretim sürekliliği ve kalite standardizasyonu ekseninde şekilleniyor. Yüksek yıllık ergitme kapasitesine sahip, robotik üretim altyapısıyla çalışan ve güçlü teslimat performansı sunan üreticiler bu pazarda öncelikli olarak tercih ediliyor.

ÜRETİM ALTYAPILARI, KÜRESEL REKABETTE ÖNEMLİ BİR AVANTAJ

Fren sistemleri segmentinde Avrupa ve Amerika pazarları, halen dünyanın en büyük tüketim hacmine sahip bölgeleri arasında yer alıyor. Bu pazarlarda 300 bin tonun üzerinde ergitme kapasitesine sahip entegre dökümhaneler ve OEM kalite standartlarına tam uyum sağlayabilen üretim altyapıları, küresel rekabette önemli bir avantaj yaratıyor.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE DİJİTALLEŞME SÖZLEŞME KRİTERİ OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Sürdürülebilirlik ve dijitalleşme ise artık yalnızca teknik bir gereklilik değil, aynı zamanda sözleşme kriteri olarak öne çıkıyor. Veri odaklı üretim yönetimi ve Endüstri 4.0 uygulamaları, Avrupa ve Amerika pazarlarında tedarikçi seçim süreçlerinin merkezinde yer alıyor.

Yeni düzenlemeler kapsamında, binek araçlara ilişkin giderlerin yalnızca yüzde 70’i vergi matrahından düşülebilirken, kalan yüzde 30’luk kısmı Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak değerlendiriliyor. Bu uygulama, hem satın alınan hem de kiralanan araçlar için geçerli.

Kira ve satın alma limitleri güncellendi

Resmî Gazete’de yayımlanan 332 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılına ilişkin sınırlar da netleşti. Buna göre:

-Aylık kira gideri üst sınırı (KDV hariç) 46 bin TL olarak belirlendi. Bu tutarı aşan kısım KKEG sayılacak.

-Araç satın alımında ödenen ÖTV + KDV’nin en fazla 1 milyon 200 bin TL’lik kısmı doğrudan gider yazılabilecek.

-Amortisman hesaplamasında, vergiler hariç bedel için 1 milyon 380 bin TL, vergiler dahil toplam bedel için ise 2 milyon 600 bin TL üst sınır uygulanacak.

Belirlenen bu limitlerin üzerindeki tutarlar vergi matrahından düşülemeyecek.

İşletme giderlerinde de kısıtlama sürüyor

Düzenleme yalnızca araç alımı ve kiralamasıyla sınırlı kalmıyor. Araç kullanım sürecinde oluşan birçok gider de kısıtlamaya tabi tutuluyor.

Akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, otoyol ve köprü geçiş ücretleri ile finansman giderlerinin yüzde 30’u KKEG kapsamında değerlendiriliyor. Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ise tamamen gider yazılamıyor.

Amortisman sınırı yüksek bedelli araçları etkiliyor

2026 yılı itibarıyla amortisman uygulamasında getirilen üst sınırlar, özellikle yüksek maliyetli araç alımlarını doğrudan etkiliyor. Vergiler dahil 2 milyon 600 bin TL’yi aşan araçlarda, bu tutarın üzerindeki kısım için amortisman gideri yazılamıyor.

Bu durum, şirketlerin araç ediniminde kiralama seçeneğini daha cazip hale getirirken, satın alma kararlarında maliyet analizinin önemini artırıyor.

KDV uygulaması farklılık gösteriyor

Binek araç alımında ödenen KDV, indirim konusu yapılamıyor. Bu tutar ya doğrudan gider yazılıyor ya da maliyete eklenerek amortisman yoluyla giderleştiriliyor. Ticari araçlarda ise KDV indirimi mümkün olabiliyor.

Şirketler için stratejik öneme sahip

Uzmanlar, 2026 yılına ilişkin yeni limitlerin şirketlerin finansal planlama süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor. Özellikle artan araç maliyetleri ve vergi yükü göz önünde bulundurulduğunda, doğru kiralama veya satın alma stratejisinin belirlenmesi işletmeler açısından kritik önem taşıyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇ VE UYGUN FİYAT ETKİSİ

Çin’in yakaladığı bu ivmenin merkezinde, uygun fiyatlı elektrikli (EV) ve şarj edilebilir hibrit (PHEV) modellere olan yoğun talep yer alıyor. Özellikle BYD, yılın ilk iki ayında satışlarını %160 artırarak 10 bin 200 adede ulaştırırken; GWM (Great Wall Motor) SUV ve pick-up segmentlerinde liderliğe oynuyor. MG ve Chery gibi markalarla birlikte pazardaki Çinli üretici sayısı 12’yi aşmış durumda.

2030 ÖNGÖRÜSÜ

Yerli üretimin olmadığı ve ithalata tam bağımlı olan Avustralya pazarı; gümrük vergisi avantajı, ileri teknoloji ve rekabetçi fiyatlandırma nedeniyle Çinli markalar için cazibe merkezi haline geldi. Analistler, bu agresif büyüme stratejisinin sürmesi halinde Çinli otomobil üreticilerinin 2030 yılına kadar Avustralya yeni araç pazarının yüzde 40’ından fazlasına hâkim olacağını öngörüyor.

Türkiye motosiklet pazarı büyümeye devam ediyor

Motul Türkiye Pazarlama Müdürü Pınar Zevkirlioğlu, Türkiye’de motosiklet pazarının son yıllarda istikrarlı şekilde büyüdüğüne dikkat çekiyor:

“Artan ulaşım maliyetleri, şehir içi mobilite ihtiyacı ve bireysel ulaşım çözümlerine yönelim, motosiklete olan ilgiyi her geçen gün artırıyor. Türkiye’de 7 milyon adedi aşan motosiklet parkı, bakım ve yüksek performanslı ürünlere olan ihtiyacı da beraberinde getiriyor. Motul olarak biz de bu büyümeyi desteklemeye ve kullanıcıların yanında olmaya devam ediyoruz. Motobike İstanbul da kullanıcılar ve motosiklet tutkunlarıyla buluşacağımız en önemli fuarlardan biri.”

Motosiklet dünyasının vazgeçilmez markası

90’dan fazla ürün ve 150’nin üzerinde ambalaj seçeneğiyle sektörde en geniş ürün gamlarından birine sahip olan Motul, motosiklet kullanıcılarının yalnızca performans değil, uzun ömür ve maliyet avantajı da elde etmesini sağlıyor. Motul, Motobike İstanbul 2026’da hem profesyonel kullanıcılar hem de motosiklet tutkunlarıyla buluşarak sektördeki lider konumunu bir kez daha pekiştirmeyi hedefliyor.

Kusurlu taraf belirleyici oluyor

Kiralık araçta oluşan hasarın sürücünün hatasından kaynaklanması halinde, sorumluluk kiracıya ait oluyor. Bu durumda araç kiralama şirketleri, aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan gelir kaybını da talep edebiliyor. Sözleşmelerde “kira kaybı” olarak yer alan bu bedel, sürücüye ek maliyet oluşturabiliyor.

Sigorta kapsamı maliyeti doğrudan etkiliyor

Araç kiralarken tercih edilen sigorta paketi, hasar sonrası oluşacak mali yükü büyük ölçüde belirliyor. Geniş kapsamlı kasko tercih edilmesi durumunda hasar bedeli sigorta tarafından karşılanırken, dar kapsamlı poliçelerde bazı zararlar sürücünün sorumluluğunda kalabiliyor.

Motor arızalarında inceleme belirleyici

Kiralık araçlarda yaşanan motor arızalarında çoğunlukla masraflar sigorta kapsamında değerlendirilse de, eksper incelemesi sonucu arızanın sürücü hatasından kaynaklandığının tespit edilmesi halinde, firmalar genellikle sürücüyle uzlaşma yoluna gidiyor.

Çizik ve küçük hasarlarda tutanak önemli

Araç tesliminde düzenlenen hasar tespit formu, olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesinde kritik rol oynuyor. Araç iadesi sırasında formda yer almayan yeni bir hasar tespit edilmesi halinde, onarım bedeli sürücüden tahsil ediliyor.

Değer kaybını sigorta karşılıyor

Kaza sonrası araçta oluşan değer kaybı ise genel uygulamaya göre sigorta şirketleri tarafından karşılanıyor. Bu kapsamda, araçta meydana gelen değer kaybı için kiracıdan ayrıca ücret talep edilmiyor.

Kaza anında hızlı bildirim şart

Kaza veya hasar durumunda sürücünün vakit kaybetmeden kiralama şirketine bilgi vermesi, gerekli hallerde polis tutanağı düzenlenmesi ve hasarın fotoğraflanması gerekiyor. Ayrıca sigorta şirketine bildirim yapılması da sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önem taşıyor.

Her hasar sigorta kapsamında değil

Sigorta kapsamı, seçilen poliçeye göre değişiklik gösterirken, bazı durumlar teminat dışı kalabiliyor. Özellikle alkol veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanılması halinde meydana gelen hasarlar sigorta tarafından karşılanmıyor. Bunun yanı sıra, kusur durumuna bağlı olarak bazı hasarlar da poliçe kapsamı dışında değerlendirilebiliyor.

Uzmanlar, araç kiralayan tüketicilerin sözleşme detaylarını dikkatle incelemeleri ve ihtiyaçlarına uygun sigorta paketini seçmelerinin olası mali riskleri azaltacağını vurguluyor.

Muhasebe uygulamalarında “gider sayılan demirbaşlar” kapsamında değerlendirilen bu kalemler, işletmelerin mali kayıtlarında kolaylık sağlıyor.

Öte yandan, 12.000 TL’nin üzerindeki demirbaşlar ise amortismana tabi tutulacak ve belirlenen süreler içerisinde giderleştirilecek.

Yeni düzenleme, işletmelerin demirbaş alımlarında muhasebe süreçlerini doğrudan etkilerken, mali planlamalarda da önemli bir kriter olarak öne çıkıyor.

Bir diğer önemli neden ise hırsızlık ve dolandırıcılık vakalarının azaltılması. GPS sistemi sayesinde araçların 7/24 izlenebilmesi, çalınma veya izinsiz kullanım gibi durumlarda hızlı aksiyon alınmasına imkân tanıyor.

GPS takip sisteminin araç kiralayan işletmelere katkıları

Kiralık araç sektöründe yaşanabilecek hırsızlık ve dolandırıcılık vakalarını önlemek adına 2015 yılından beri Kiralık Araç Bildirim Sistemine kayıt olma zorunluluğu bulunuyordu. Hem kiracının hem de kiralanan aracın bilgilerini T.C. Dışişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne bildiren bu dijital sistem, olası mağduriyetlere karşı önlem almayı ve güvenlik tedbirlerini kolaylaştırmaya devam ediyor.

Aynı mantık, kiralık araçlar için artık zorunlu hale gelen GPS takip sistemi için de geçerli. Üstelik KABİS’e ek olarak GPS takip zorunluluğunun getirilmesi, kamusal denetime de katkıda bulunacak gibi görünüyor.

GPS takip sistemi ile birlikte;

1. Güvenlik güçleriyle veri paylaşımında bulunma imkanı ortaya çıkıyor. Bu paylaşım araç kiralama yönetimini daha şeffaf ve güvenilir hale getiriyor.
2. Araçların bulundukları konumun 7/24 anlık olarak izlenebilmesi yönünde avantaj elde ediliyor. Böylece araçların çalınması veya rota dışına çıkması gibi istenmeyen durumlara karşı önlem almak ve hızlı müdahale etmek kolaylaşıyor.
3. Araçların kullanımına dair kayıt altına alınan bilgiler, filo yönetimini de daha verimli hale getiriyor. Aracın kim tarafından ne kadar süre boyunca kullanıldığını daha net veriler ışığında takip edebilen işletmeler hem zaman hem maliyet yönetiminde avantaj kazanıyor.

Sistem aynı zamanda kamu denetimini güçlendiriyor. Araçlara ait konum ve kullanım verilerinin kayıt altına alınması, gerektiğinde yetkili kurumlarla paylaşılabilmesini mümkün kılıyor. Bu da sektörün daha şeffaf ve kontrol edilebilir hale gelmesini sağlıyor.

Operasyonel açıdan bakıldığında ise GPS zorunluluğu, araç kiralama şirketlerine filo yönetiminde önemli avantajlar sunuyor. Araçların kullanım süreleri, güzergâhları ve performanslarının izlenebilmesi sayesinde hem maliyet kontrolü sağlanıyor hem de operasyonel verimlilik artırılıyor.

Ayrıca, trafik cezaları ve benzeri durumlarda yaşanabilecek hatalı işlemlere itiraz süreçleri de GPS verileri sayesinde daha kolay yönetilebiliyor.

Tüm bu nedenlerle GPS uygulaması, yalnızca bir yükümlülük olmanın ötesinde; güvenliği artıran, denetimi güçlendiren ve sektörün dijitalleşmesine katkı sağlayan bir sistem olarak öne çıkıyor.