“Kiralık araç pert oldu” ifadesi, aracın kaza sonrası onarılamayacak seviyede hasar alması ya da tamir maliyetinin aracın piyasa değerini aşması anlamına geliyor. Sigorta şirketleri, eksper raporları doğrultusunda aracın rayiç bedelinin yaklaşık yüzde 70-80’ini aşan hasarlarda aracı “tam ziya” yani pert olarak değerlendiriyor.
Bu durumda sigorta şirketi, aracın güncel piyasa değerini araç sahibine yani kiralama firmasına ödüyor. Ancak kullanıcı açısından süreç, kazanın oluş şekline ve sigorta kapsamına göre değişiyor.
Kullanıcının Sorumluluğu Neye Göre Belirleniyor?
Kiralık aracın perte çıkması halinde sürücünün sorumluluğu; kazanın nasıl gerçekleştiğine, kiralama sözleşmesine ve mevcut sigorta teminatlarına bağlı olarak değişiklik gösteriyor.
Eğer sürücü trafik kurallarına uygun hareket etmişse ve araç rent a car kaskosu kapsamında güvence altındaysa, kullanıcı genellikle yalnızca poliçede belirtilen muafiyet bedelinden sorumlu oluyor.
Ancak bazı durumlarda sigorta devre dışı kalabiliyor. Özellikle;
- Alkollü veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanılması,
- Aşırı hız ve ağır trafik ihlalleri,
- Aracın sözleşmede adı yer almayan kişiler tarafından kullanılması,
- Ehliyetsiz kullanım,
gibi durumlarda tüm maddi sorumluluk kullanıcıya yüklenebiliyor. Bu durumda araç bedeli, çekici ve otopark masrafları hatta kiralama firmasının gelir kaybı dahi sürücüden talep edilebiliyor.
Kiralık Araçlarda Hangi Sigortalar Geçerli?
Kiralık araçlarda temel olarak iki önemli sigorta türü bulunuyor:
Zorunlu Trafik Sigortası
Karşı tarafa verilen maddi ve bedeni zararları karşılıyor. Ancak kiralanan araçta oluşan hasarı güvence altına almıyor.
Rent a Car Kaskosu
Araç kiralama şirketlerinin kullandığı özel kasko sistemi olan rent a car kaskosu; çarpma, çalınma, yanma ve doğal afet gibi durumlarda aracı güvence altına alıyor. Ancak poliçelerde çeşitli istisnalar bulunabiliyor.
Bazı firmalar ayrıca mini hasar sigortası sunarak tampon, far, cam ve çizik gibi küçük hasarları da teminat kapsamına alıyor.
Sigorta Pert Durumunu Her Zaman Karşılıyor mu?
Her ne kadar rent a car kaskosu pert durumlarını kapsasa da, sigorta şirketinin ödeme yapabilmesi için kazanın poliçe şartlarına uygun gerçekleşmiş olması gerekiyor.
Örneğin;
- Alkollü araç kullanımı,
- Kasıtlı zarar,
- Trafik kurallarının ağır ihlali,
- Yetkisiz sürücü kullanımı,
gibi durumlarda sigorta geçersiz sayılabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, araç kiralamadan önce sigorta kapsamının mutlaka detaylı şekilde incelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Sigorta Yoksa Tüm Bedel Kiracıya Kalabiliyor
Araçta geçerli bir sigorta bulunmaması veya sigortanın kazayı kapsam dışı bırakması halinde tüm maddi sorumluluk kullanıcıya ait oluyor. Özellikle lüks segment araçlarda bu rakam milyon liraları bulabiliyor.
Uzmanlara göre sürücülerin sadece fiyat odaklı değil, sigorta kapsamı güçlü firmaları tercih etmesi büyük önem taşıyor.
Kullanım Şartlarına Dikkat
Araç kiralama sözleşmelerinde yer alan kullanım şartlarının ihlali de ciddi yaptırımlar doğurabiliyor. Özellikle;
- Aracın izinsiz şehir dışına çıkarılması,
- Geç teslim edilmesi,
- Ticari amaçla kullanılması,
- Kilometre sınırının aşılması,
ek ücret ve cezai yaptırımlara neden olabiliyor.
Pert Olan Araçta Bedel Nasıl Hesaplanıyor?
Pert sürecinde sigorta eksperleri; aracın modeli, kilometresi, donanımı ve ikinci el piyasa değerini dikkate alarak bir rayiç bedel belirliyor. Eğer hasar maliyeti bu değerin büyük kısmını aşıyorsa araç perte ayrılıyor.
Sigorta şirketinin yaptığı ödeme doğrudan araç kiralama firmasına aktarılıyor. Kullanıcı kusurlu bulunursa, ödenen tutar daha sonra kendisine rücu edilebiliyor.
İkame Araç Veriliyor mu?
Pert olan araç yerine yeni bir araç tahsis edilip edilmeyeceği tamamen kiralama sözleşmesine bağlı. Bazı firmalar, özellikle uzun dönem kiralamalarda ve geniş kapsamlı sigorta paketlerinde kullanıcıya ikame araç sağlayabiliyor.
Ancak standart paketlerde bu hizmet her zaman yer almıyor. Bu nedenle uzmanlar, araç kiralamadan önce “ikame araç” hizmetinin sözleşmede bulunup bulunmadığının kontrol edilmesini öneriyor.
Uzmanlardan Uyarı
Sektör temsilcileri, araç kiralarken sadece günlük ücretin değil, sigorta kapsamı, muafiyet bedelleri ve kullanıcı yükümlülüklerinin de dikkatlice incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle yoğun trafik ve kaza riskinin yüksek olduğu büyük şehirlerde, bilinçli araç kiralamanın maddi kayıpların önüne geçtiği ifade ediliyor.